سید محمد

مدیران مدارس وظایف و فعالیت های متعددی انجام می دهند. این وظایف در شش قلمرو طبقه بندی می گردد:

    1- آموزش و تدریس
    2- امور مربوط به کارکنان
    3- امور مربوط به دانش آموزان
    4- امور مالی و اداری
    5- امور مربوط به ارتباط مدرسه و اجتماع
    6- امور تسهیلات و تجهیزات موردنیاز مدارس

 *********************************************************************** 

  هر یک از عوامل انسانی واحدهای آموزشی، معلمان و کارکنان، دانش آموزان و اولیای آنان در صورت فراهم نمودن شرایط لازم می توانند در هر یک از قلمروهای یاد شده مشارکت کنند.
    1- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو آموزش و تدریس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - همکاری در ایجاد هماهنگی بین فعالیت های آموزشی و پرورشی مدرسه و خانواده
    - شرکت در جلسات مشترک با معلمان برای بهبود فعالیت های مدارس
    - مساعدت در شناسایی مشاغل و هدایت تحصیلی و شغلی فراگیران
    - مساعدت در شناسایی نیازهای آموزشی و پرورشی فراگیران
    - همکاری در برگزاری مسابقات گوناگون آموزشی و پرورشی مدارس
    2- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو امور مربوط به کارکنان مدرسه به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - همکاری در برگزاری هرچه باشکوه تر مراسم بزرگداشت مقام معلم
    - تقدیر و تشکر از فرهنگیان و معلمان فعال و دلسوز بازنشسته
    - همکاری و مساعدت در انجام سفرهای زیارتی و سیاحتی فرهنگیان
    - مساعدت در تاسیس صندوق قرض الحسنه مدرسه
    3- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو مربوط به امور دانش آموزان به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - همکاری در تهیه هدایا و جوایز به منظور تشویق و ترغیب دانش آموزان
    - همکاری در ارائه خدمات رفاهی به دانش آموزان کم بضاعت
    - همکاری در برگزاری گردش های علمی، آموزشی، تفریحی وتربیتی دانش آموزان
    - مشارکت در برگزاری مراسم مذهبی و تشویق دانش آموزان به انجام فرایض دینی
    - همکاری در ارائه خدمات بهداشتی برای تامین بهداشت جسمی و روانی دانش آموزان
    4- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو امور مالی و اداری مدارس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - ارائه کمک های مالی و مادی به مدارس
    - مساعدت فکری به مدیریت مدارس در اداره بهتر واحد آموزشی
    - همکاری در زمینه حسابداری و ثبت دفاتر مالی مدارس
    - همکاری در جذب و جلب کمک های مالی و مادی خیرین به مدارس
    - همکاری در تامین هزینه های مصرفی مدارس از قبیل قبض های آب و برق، تلفن و گاز
    5- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو ارتباط مدرسه و اجتماع به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - حضور فعال در انجمن اولیا و مربیان و مشارکت در فعالیت های مدارس
    - همکاری در انعکاس نظرات و انتظارات مردم از مدارس
    - مساعدت در برقراری ارتباط موثر مدارس با مساجد و اماکن مذهبی و دینی جامعه
    - همکاری در استفاده مدارس از مراکز فرهنگی، تربیتی و آموزشی موجود در جامعه
    - مساعدت در انتقال صحیح فرهنگی، دینی و ملی به دانش آموزان
    6- مهمترین راه های مشارکت اولیای دانش آموزان در قلمرو تسهیلات و تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی مدارس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:
    - همکاری در تامین امکانات بهداشتی و کمک های اولیه مدارس
    - مساعدت در تهیه وسایل آموزشی و کمک آموزشی مدارس
    - مشارکت در بهسازی و زیباسازی محیط و فضاهای مدارس
    - همکاری در مرمت و تعمیر وسایل و امکانات و تجهیزات مدارس
    - تهیه و تامین وسایل و امکانات و تجهیزات موردنیاز مدارس
    راه های جلب مشارکت دانش آموزان در امور مدرسه:
    مهمترین راههای مشارکت دانش آموزان در امور مدرسه عبارتند از:
    - واگذاری مسئولیت به دانش آموزان
    - تشکیل کانون های مذهبی، علمی، فرهنگی، ورزشی و هنری توسط دانش آموزان و ترغیب آنان به شرکت فعال در آنها
    - محول کردن اجرای مراسم مختلف مدرسه به دانش آموزان
    - ایجاد رقابت های سالم بین فراگیران
    - استفاده از دانش آموزان فعال در فعالیت های فوق برنامه
    - توجیه معلمان برای استفاده از دانش آموزان در اداره مدرسه و کلاس
    - استفاده از توانمندی دانش آموزان (خط، طراحی، نقاشی و...)
    - محول کردن عمران و آبادانی مدرسه به دانش آموزان
    - رابط قرار دادن دانش آموزان بین مدرسه و خانواده برای جلب مشارکت اولیا
    راه های جلب مشارکت معلمان و کارکنان در امور مدرسه:
    مهمترین راه های مشارکت معلمان و کارکنان در امور مدرسه عبارتند از:
    - همکاری و مشارکت فعال در شوراهای مدرسه
    - بهره گیری از توانایی های دانش آموزان در فعالیت های کلاسی
    - تجهیز وسایل آموزشی موردنیاز تدریس توسط دانش آموزان
    - تجهیز کتابخانه مدرسه توسط دانش آموزان
    - هدایت و راهنمایی دانش آموزان در انجام فعالیت های گروهی
    - هدایت شغلی و تحصیلی دانش آموزان
    - ارائه خدمات مشاوره ای به دانش آموزان
    - تشکیل جلسات مشترک با دانش آموزان و اولیای آنها
    راه های جلب مشارکت صاحب نظران و متخصصان در امور مدرسه:
    - شناسایی افراد صاحب نظر و دلسوز به مسائل آموزش و پرورش
    - دعوت از آنها برای ایراد سخنرانی، معاینه پزشکی، تندخوانی، تندنویسی و...
    - دعوت از فارغ التحصیلان متخصص مدرسه
    راه های جلب مشارکت انجمن ها، موسسات و افراد خیر در امور مدرسه:
    - انجام مکاتبه با موسسات و انجمن ها برای جلب مشارکت آنها در امور مدرسه
    - استفاده از تولیدات دیداری، شنیداری، موسیقی و...
    نکات مهم در کسب موفقیت انجمن اولیا و مربیان مدارس:
    1- مشارکت اولیا و مربیان در تصمیم سازی و تصمیم گیری هایی که منجر به انجام بهینه فعالیت ها می شود.
    2- ایجاد ویژگی های کار مشارکت در اعضای انجمن اولیا و مربیان
    3- استقبال از مشارکت کنندگان با هر نیت وانگیزه و هدایت نمودن اهداف و نیازهای فردی به گروهی و عمومی وتلاش شود که گرایش های مادی در حد ممکن جای خود را به گرایش های معنوی دهد.
    4- پرهیز از شروع چندین طرح و برنامه به صورت همزمان در مدرسه (یک گام مطمئن در مسیر صحیح بهتر از صدگام درحاشیه و بیراهه دویدن است.)
    5- تقدیر و تشکر از وقت گذاری والدین برای فعالیت های انجمن (زیرا وقت گذاری خود نوعی هزینه است)
    6- مقید نمودن اعضای انجمن به عملیاتی و اجرا نمودن مصوبات (مجمع عمومی و جلسات انجمن)
    7- استفاده از جلسات عمومی انجمن برای آموزش موضوعات مشارکت
    8- تعیین نیازهای واقعی مدرسه و استفاده از تخصص و توان اولیا برای رفع نیازها
    9- هدف قرار ندادن کمک های مالی اولیا (کمک های مالی یکی از جنبه های مشارکت است نه کل آن)
    10- جلب اعتماد والدین (اگر والدین اعتماد کنند میزان مشارکت آنها از جمله کمک های مالی به مدرسه افزایش می یابد.)
    پیشنهادها:
    برای فراهم نمودن زمینه مشارکت مردم در آموزش و پرورش پیشنهادهایی به شرح زیر ارائه می گردد:
    1- اصلاح ساختار فعلی آموزش و پرورش ضروری به نظر می رسد و در ساختار جدید باید اختیارات بیشتری به مدیران، معلمان و دانش آموزان و مردم داده شود.
    2- آموزش خانواده با جدیت بیشتری پیگیری شود.
    3- در آئین نامه اجرایی مدارس اختیارات بیشتری به انجمن اولیا و مربیان داده شود.
    4- دولت برای نهادینه کردن فرهنگ مشارکت در جامعه تلاش کند.
    5- به ارتقای کیفیت مدارس دولتی توجه شود.
    6- از طریق رسانه های گروهی بویژه صدا و سیما برنامه هایی برای توسعه مشارکت تدارک دیده شود.
    7- ایجاد مدرسه ویژه آموزش اولیا با کمک و حمایت هر منطقه.